Het drama van het begaafde kind

Terwijl ik deze blog aan het schrijven was werd ik door een eerdere bron Jolanda Jouvenaar (van het 16-jarige huwelijk) op een zeer interessant boek gewezen. Graag zou ik daar een paar dingen uit halen om jullie misschien te helpen en de situatie van veel jongvolwassen beter te leren begrijpen.

Het boek is geschreven door Alice Miller, een Poolse psychologe, en heet “Het drama van het begaafde kind’. Het gaat dieper in op jongeren die zichzelf opwerpen voor hun familie als het in die familie slecht gaat. Waardoor ze, zoals bij veel jongvolwassene, zichzelf vergeten en een deel van hun jeugd missen.
Miller stelt in haar boek dat het vaak mensen met een sterke persoonlijkheid zijn die met problemen aankloppen bij de hulpverlening . Dit zijn mensen die vaak ook fungeren als praatpaal voor vrienden. Zij schrijft dat deze mensen als kind al heel goed waren in het aanvoelen van wat er in hun gezin speelde. Deze kinderen hadden feilloos in de gaten of een van de ouders verdrietig was, of er ruzie werd gemaakt of dat er een ‘probleem’ broertje of zusje was dat alle aandacht naar zich toe trok. Op zeer jonge leeftijd besloten deze kinderen om hun eigen problemen zelf op te lossen. Werden er door ouders hoge verwachtingen aan het kind gesteld, besloten zij te proberen aan die verwachtingen te voldoen. Wanneer een van de ouders door ziekte, sterfte of echtscheiding weg viel uit het gezin, zijn deze kinderen in bijna alle gevallen degene die de rol van de weggevallen ouder als het ware overnemen (parentificatie).

ALice miller

Op een bepaalde manier is deze eigenschap natuurlijk mooi te noemen. Maar helaas wordt deze kracht op volwassen leeftijd een struikelblok. Doordat zij het zorgeloze kind in zichzelf hebben weggestopt, hun eigen behoeften hebben genegeerd, komen zij in een crisis terecht. Dit verschijnsel noemt Alice Miller misschien wel terecht “Het drama van het begaafde kind”. De titel van het boek kan voor verwarring zorgen omdat zij het dus niet heeft over kinderen met een hoog IQ, maar kinderen die de gave hebben zichzelf weg te cijferen.
Deze kinderen voelen op volwassen leeftijd de noodzaak om de wereld te redden en voor iedereen klaar te staan. Vanzelfsprekend gaat dit ten koste van de eigen ontwikkeling.

Ze piekeren veel, spontaan lachen is er vaak niet bij en zijn vaak heel erg perfectionistisch. Ook nemen zij, meer dan goed is voor hen en voor de ander, verantwoordelijkheid die niet bij hen ligt. Gevolg is dat die jongeren niet goed ontdekken wie zij nou zelf zijn en waar hun behoeften liggen.

In geval van echtscheiding is te zien dat de ‘begaafde’ kinderen gaan zorgen voor de ouders en jongere broertjes en zusjes in huis. Ze stellen hun eigen wensen op de achtergrond. Vaak zijn ouders zelf in hun eigen problematiek verwikkeld, waardoor ze deze signalen niet herkennen of werken er zelfs aan mee werken door de volwassen problematiek met het oudste kind in het gezin te bespreken. Gevolg kan zijn dat het kind zich schuldig gaat voelen bij elk gevoel, emotie of wens die het heeft. Het ontbreken van een op emotioneel gebied zorgende ouder (emotionele deprivatie) kan leiden tot grote problemen.

Het boek is natuurlijk geen oplossing voor de vaak complexe problematiek maar het is zeker een aanrader voor mensen die zichzelf herkennen in de beschrijving. Alleen al de herkenning en het gevoel niet de enige te zijn, helpt.

Natuurlijk is het boek en Alice’s uitleg geen oplossing of antwoord voor alle problemen van Jongvolwassene. Maar als je jezelf herkent in de beschrijving moet je het zeker gaan lezen. Vaak helpt herkenning en het gevoel niet de enige te zijn al heel erg bij het verwerken.

Meer informatie over parentificatie vind je bovendien hier:
http://www.nji.nl/nl/Databanken/Classificatie-Jeugdproblemen/D203-Jeugdige-in-de-rol-van-ouder-(parentificatie)

Advertenties