Jongvolwassene gaat door!

De afgelopen 2 maanden heb ik de eer gehad om voor jullie te schrijven. Ik heb jullie door het doolhof dat zich ‘jeugdhulp’ noemt geleid. Ik heb jullie verhalen laten lezen van mensen die in vergelijkbare situaties zitten. En samen hebben we aangetoond dat er altijd hoop is voor jongvolwassenen, maar dat er nog veel gaten zitten in het Nederlandse jeugdhulpsysteem.

De reacties die ik kreeg over de mail en over Facebook/Twitter waren een grote aanmoediging daarvoor. Ik vind het fijn om te horen dat jullie echt geholpen zijn door het feit dat jullie verhalen horen van mensen die in vergelijkbare situaties als jullie verkeren. Maar weet ook dat alle instanties die we in deze blog gesproken hebben altijd voor je klaar zullen staan.

We kunnen wel zegen dat de verhalen van Vanessa, Peter en Jolanda heel extreem waren. Maar juist uit die extremen moeten we parallellen trekken met onze eigen situatie. Koppel deze aan de instanties waarmee ik kennis maakte en ik hoop dat je verder bent geholpen door mijn blog.

Met mijn post van 9 januari hoop ik sommige mensen een andere kant van de aanslagen in Parijs te laten zien. Een vaak onderbelichte kant, waar tientallen jongeren nu ineens zonder vader/moeder verder moeten. Al deze jongeren moeten in een klap volwassen worden.

Iets wat niet naar voren is gekomen in de blogs maar wat elke ervaringsdeskundige mij vertelde, is dat muziek een hele belangrijke rol heeft gespeeld in het verwerkingsproces. Dit verschilde van house, emo-rock, dance tot Imagine Dragons. Dat is niet heel verwonderlijk aangezien Villa Pinedo en Jeugdriagg ons beiden vertelden dat jongeren iets nodig hebben om hun woede en verdriet in te plaatsen. Muziek is daar perfect voor.

Wat we in de afgelopen 2 maanden ook hebben aangetoond is dat het jeugdhulpsysteem in Nederland nog steeds vaak faalt. Meer dan de helft van de ervaringsdeskundigen die ik heb gesproken hadden niet het gevoel dat instanties echt hun best deden om hun te helpen of ondersteunen. Wat jammer is, aangezien ik ook veel medewerkers van deze instanties heb gesproken, die heel graag willen helpen. Allemaal gedreven mensen die juist van hun beroep houden omdat ze echt mensen willen helpen. Dus wil ik jongeren aanmoedigen om als ze in een benarde situatie zitten en je snel volwassen moet worden, aan te kloppen bij instanties die kunnen helpen. Het maakt niet veel uit wie: je decaan, een online forum (Villa Pinedo), het Ambulatorium, regionale jeugdhulp-instanties en zelfs je vrienden. Ze willen en zullen allemaal helpen.

Ik ga zeker door met deze blog en zal jullie nog regelmatig voorzien van verhalen over ervaringsdeskundigen en interviews met instanties die jongvolwassenen kunnen helpen.

Het drama van het begaafde kind

Terwijl ik deze blog aan het schrijven was werd ik door een eerdere bron Jolanda Jouvenaar (van het 16-jarige huwelijk) op een zeer interessant boek gewezen. Graag zou ik daar een paar dingen uit halen om jullie misschien te helpen en de situatie van veel jongvolwassen beter te leren begrijpen.

Het boek is geschreven door Alice Miller, een Poolse psychologe, en heet “Het drama van het begaafde kind’. Het gaat dieper in op jongeren die zichzelf opwerpen voor hun familie als het in die familie slecht gaat. Waardoor ze, zoals bij veel jongvolwassene, zichzelf vergeten en een deel van hun jeugd missen.
Miller stelt in haar boek dat het vaak mensen met een sterke persoonlijkheid zijn die met problemen aankloppen bij de hulpverlening . Dit zijn mensen die vaak ook fungeren als praatpaal voor vrienden. Zij schrijft dat deze mensen als kind al heel goed waren in het aanvoelen van wat er in hun gezin speelde. Deze kinderen hadden feilloos in de gaten of een van de ouders verdrietig was, of er ruzie werd gemaakt of dat er een ‘probleem’ broertje of zusje was dat alle aandacht naar zich toe trok. Op zeer jonge leeftijd besloten deze kinderen om hun eigen problemen zelf op te lossen. Werden er door ouders hoge verwachtingen aan het kind gesteld, besloten zij te proberen aan die verwachtingen te voldoen. Wanneer een van de ouders door ziekte, sterfte of echtscheiding weg viel uit het gezin, zijn deze kinderen in bijna alle gevallen degene die de rol van de weggevallen ouder als het ware overnemen (parentificatie).

ALice miller

Op een bepaalde manier is deze eigenschap natuurlijk mooi te noemen. Maar helaas wordt deze kracht op volwassen leeftijd een struikelblok. Doordat zij het zorgeloze kind in zichzelf hebben weggestopt, hun eigen behoeften hebben genegeerd, komen zij in een crisis terecht. Dit verschijnsel noemt Alice Miller misschien wel terecht “Het drama van het begaafde kind”. De titel van het boek kan voor verwarring zorgen omdat zij het dus niet heeft over kinderen met een hoog IQ, maar kinderen die de gave hebben zichzelf weg te cijferen.
Deze kinderen voelen op volwassen leeftijd de noodzaak om de wereld te redden en voor iedereen klaar te staan. Vanzelfsprekend gaat dit ten koste van de eigen ontwikkeling.

Ze piekeren veel, spontaan lachen is er vaak niet bij en zijn vaak heel erg perfectionistisch. Ook nemen zij, meer dan goed is voor hen en voor de ander, verantwoordelijkheid die niet bij hen ligt. Gevolg is dat die jongeren niet goed ontdekken wie zij nou zelf zijn en waar hun behoeften liggen.

In geval van echtscheiding is te zien dat de ‘begaafde’ kinderen gaan zorgen voor de ouders en jongere broertjes en zusjes in huis. Ze stellen hun eigen wensen op de achtergrond. Vaak zijn ouders zelf in hun eigen problematiek verwikkeld, waardoor ze deze signalen niet herkennen of werken er zelfs aan mee werken door de volwassen problematiek met het oudste kind in het gezin te bespreken. Gevolg kan zijn dat het kind zich schuldig gaat voelen bij elk gevoel, emotie of wens die het heeft. Het ontbreken van een op emotioneel gebied zorgende ouder (emotionele deprivatie) kan leiden tot grote problemen.

Het boek is natuurlijk geen oplossing voor de vaak complexe problematiek maar het is zeker een aanrader voor mensen die zichzelf herkennen in de beschrijving. Alleen al de herkenning en het gevoel niet de enige te zijn, helpt.

Natuurlijk is het boek en Alice’s uitleg geen oplossing of antwoord voor alle problemen van Jongvolwassene. Maar als je jezelf herkent in de beschrijving moet je het zeker gaan lezen. Vaak helpt herkenning en het gevoel niet de enige te zijn al heel erg bij het verwerken.

Meer informatie over parentificatie vind je bovendien hier:
http://www.nji.nl/nl/Databanken/Classificatie-Jeugdproblemen/D203-Jeugdige-in-de-rol-van-ouder-(parentificatie)

‘Blijf geen slachtoffer maar doe er je voordeel mee’

Gister lazen jullie hier op Jongvolwassene over Jolanda die al op 16 jarige leeftijd is getrouwd. Dit huwelijk liep na 10 jaar stuk en Jolanda moest weer opnieuw beginnen. Met hulp van familie en vrienden is ze er weer bovenop gekomen.

‘Jaren nadat ik gescheiden was zei mijn vader tegen mij: ‘Ik had je nooit moeten laten trouwen toen je zo jong was, maar ik was toen te veel in mijn eigen ellende verwikkeld om dat in te zien.’ Hiermee maakte hij heel veel goed. Ineens begreep ik dat mijn boosheid misschien wel terecht was geweest, maar door zijn uitleg over hoe het gegaan was, kon ik mijn boosheid loslaten. Ik ben tot op de dag van vandaag blij dat hij dat heeft uitgesproken tegen mij.’

556319_450366535030837_1760777930_n
Jolanda nu, met inmiddels overleden moeder.

Op welke manier denk je dat je na die 10 jaar huwelijk volwassener was dan veel leeftijdsgenoten?
‘Ik was de illusie kwijt dat er een ‘voor altijd samen’ bestond. Daar waar leeftijdsgenoten bezig waren hun huwelijk te plannen en de roze wolk nog zagen, was ik bezig de scherven op te ruimen en een nieuw leven op te bouwen. Tijdens die 10 jaar huwelijk heb ik altijd veel voor mijn jongere zusjes gezorgd omdat mijn moeder ook bezig was met een ander leven; ik nam mijn zusjes bijvoorbeeld mee op vakantie. Iets wat achteraf gezien niet normaal is voor iemand van 18. Ik ‘moederde’ dus over hen. Zonder het achteraf mijn ouders kwalijk te nemen, is het wel jammer dat zij geen van beiden zagen dat het niet goed was voor mij op die leeftijd. Normaal zou iemand van die leeftijd op vakantie lekker naar een discotheek gaan of zo; ik kookte voor mijn zusjes en deed een spelletje. Ik vond het leuk en zou het zo overdoen, maar het klopt niet.’

Zijn er ook dingen die je voor je gevoel gemist hebt in je jeugd?
‘Onbezonnenheid. Lekker leuke dingen kunnen doen en weten dat mijn ouders er zijn. Maar omdat ik zo jong op mezelf woonde, ben ik dat later wel in gaan halen. Ik ging met een vriendin uit en deed van alles wat iemand die jong is doet. Alleen was ik getrouwd en die twee dingen passen natuurlijk niet bij elkaar. Zeker niet omdat mijn toenmalige echtgenoot zo veel ouder was dan ik, hij had die jeugd wel gehad.’

Heb je steun gehad van vrienden of familie?
‘In de tijd dat het huwelijk van mijn ouders op de klippen liep heb ik geen steun ervaren vanuit de omgeving. Toen ik zelf ging scheiden wel. Mijn beide ouders en ook vrienden hebben mij in die tijd zeker gesteund en geholpen.’

Ondervind je hier voor je gevoel nog steeds dagelijks de gevolgen van?
‘Die tijd heeft mij natuurlijk gevormd tot wie ik ben. Ik kan zeggen dat ik op dit moment niet het gevoel heb dat het mijn leven op een negatieve manier beïnvloed. Ik heb mijn ouders vergeven en dat is een belangrijke stap. Ik zie in dat ook zij gehandeld hebben op een manier die op dat moment voor hen de enige weg was. Aan alles zitten ook positieve kanten. Zo kan ik nu alles heel goed van 2 kanten bekijken en ben ik een heel diplomatiek persoon. Als kind deed ik dat onbewust om de goede vrede te bewaren, tegenwoordig kan ik dat bewust doen en er van genieten.

‘Boosheid om wat gebeurd is, mag en is vanuit het kind-zijn ook terecht. Als volwassene alles in perspectief leren zien zou ik iedereen uit een gebroken gezin, aanraden. En neem de ervaringen mee en zie het als een positieve ontwikkeling van jezelf. We hebben als kind dingen gemist, maar we hebben ook veel geleerd. Blijf geen slachtoffer maar doe er je voordeel mee. Wat ons overkomt in ons leven kunnen we niet beïnvloeden. Hoe we er mee omgaan, wel.’

‘We mochten samenwonen, maar alleen als we zouden trouwen’

We hebben het al eerder gehad over jongeren waarvan de ouders scheiden. Maar we hebben het nog niet gehad over het totaal tegenovergestelde. Jolanda Jouvenaar is namelijk juist getrouwd toen ze pas 16 jaar oud was. Hoe dit tot stand kwam en welk effect het heeft gehad op Jolanda ga je de komende 2 dagen lezen op Jongvolwassene.

‘Mijn ouders hadden al een paar jaar vaak en heftig ruzie, waardoor ik mij nooit heel fijn voelde thuis. Maar toen ik 14 was bracht mijn vader een keer een collega en zijn zoon mee. Ik speelde orgel en die collega overwoog om ook een orgel te kopen. De 25 jarige zoon van die collega is daarna op een aantal ‘orgelbezoekjes’ geweest, voordat hij aan mijn vader vroeg of hij mij een keer mee uit mocht nemen. Mijn vader stemde toe, omdat het de zoon van een collega was. Pas op die date kreeg hij door dat ik pas 14 pas, waarschijnlijk omdat ik er altijd ouder uitzag. Met toestemming van mijn vader kregen we uiteindelijk verkering.

10937474_845677325499754_404378591_n
Jolanda in de periode van haar vroege huwelijk

Toen ik 16 was vertrok mijn vader, omdat de situatie volledig uit de hand liep. Mijn moeder werd daarna boos, voelde zich afgewezen en de sfeer in huis was niet te harden. Ik was het oudste kind en was dus gedwongen om erbij betrokken te worden, ook al wilde ik dat niet. Een loyaliteitsconflict was het gevolg. Mijn moeder kraakte constant mijn vader af, maar ondertussen wilde ik mijn vader ook niet laten vallen. Stiekem belde ik hem op vanuit de telefooncel op de hoek van de straat.

Na de zoveelste knallende ruzie met mijn moeder heb ik mijn hond gepakt om te vertrekken naar de ouders van mijn vriend (die inmiddels 26 was, ik 15). Toevallig had hij net die dag een bief ontvangen waarin hij een woning toegewezen had gekregen. Daarom besloten we om te gaan samenwonen. Hiervoor moest mijn vader natuurlijk eerst toestemming geven. Hij begreep de situatie, maar zag weinig in het samenwonen. Na een fikse discussie zag hij in dat hij mij zolang ik thuis woonde toch niet of nauwelijks zou zien, dus stemde hij toe. Maar alleen als we ook zouden trouwen, zoals dat hoorde in zijn ouderwetse denkbeeld.

Als ik erop terug kijk was zo’n korte onstabiele relatie, waarnaast ik ook nog eens enorme problemen thuis had nooit een goede basis om te trouwen. Na 10 jaar strandde het huwelijk dan ook in een echtscheiding. Daarna ben ik nog heel lang boos geweest op mijn ouders, omdat ze mij, een meisje van 16, zomaar hebben laten trouwen. Maar uiteindelijk heb ik het een plekje kunnen geven.’

Wil je weten hoe Jolanda het een plekje heeft kunnen geven? Lees dan morgen, zoals elke dag, om 19 uur weer!

‘Diezelfde vrienden hebben mij ook weer op het rechte pad gezet’

Gisteren kregen jullie het verhaal over de heftige jeugd van Peter. Maar vandaag gaan we daar dieper op in. Want wat er gebeurde nadat hij een dierenwinkel beroofde is minimaal net zo interessant.

Na twee weken in het huis van bewaring te hebben gezeten mocht Peter naar huis. ‘Maar er zat natuurlijk nog een langere rechtszaak aan te komen’, vertelt Peter terugdenkend aan die vreselijke tijd. Negen maanden later moest Peter voor de rechter verschijnen. ‘Inmiddels had ik een baan gevonden en een eigen huisje geregeld, waardoor ik me veel beter voelde en alles weer op de rit kreeg.’

De rechter veroordeelde Peter in eerste instantie tot een gevangenis- en een taakstraf. Maar in samenspraak met zijn advocaat besloot hij in hoger beroep te gaan. Hij had immers zijn leven weer een klein beetje op de rails. ‘De poging tot overval was al een tijd geleden en daarbij was mijn persoonlijke situatie verbeterd’. De hogere rechter zag dit wel in en Peter is er met een taakstraf en een voorwaardelijke gevangenisstraf vanaf gekomen.

Inmiddels heeft Peter de taakstaf uitgevoerd en staat hij onder toezicht van de reclassering. Daar moet hij eens in de zoveel tijd naartoe voor een gesprekje. Ze vragen hem dan hoe het met zijn leven staat en of hij nog steeds contact heeft met de vrienden waarmee hij toen die overval heeft gepleegd. ‘Natuurlijk lieg je dan een beetje, want ik heb nog steeds veel contact met die jongens’

‘Inmiddels woon ik weer thuis bij mijn moeder, ondanks dat de band met mijn moeder nog steeds slecht is. Constante ruzies, geschreeuw en gehuil, maar gelukkig kunnen we in een huis wonen. Dat is al een hele verbetering met 3 jaar geleden. Ik ben wel blij dat de band met mijn moeder iets is verbeterd, ook al heb ik in mijn jeugd weinig aan haar gehad.’

Tijdens het jong volwassen worden heeft Peter het meest aan zijn vrienden gehad. ‘Het klinkt misschien raar, maar dezelfde gasten die me op het verkeerde pad hebben gebracht, hebben mij ook weer op het rechte pad gebracht. Tuurlijk gebruik ik nog steeds wiet, want daar voel ik me lekker bij en het is gewoon een deel van mijn dag geworden. Ook zal ik nooit het lieverdje van de klas worden. Maar ik zie wel een rustige en stabielere toekomst voor mijzelf!’

‘Met ons team van specialisten kunnen we elk probleem of klacht aan’

Als je snel volwassen word kom je vaak bij veel instanties terecht, waaronder instanties die zich om de mentale gezondheid van jongeren bekommeren. Een voorbeeld daarvan is Jeugdriagg Noord-Holland Zuid, een regionale toonaangevende instantie op dit gebied.

Hoe komen jongeren bij jullie terecht?
‘Kinderen en jongeren worden meestal verwezen door een arts. Dit kan zijn een huisarts of consultatiebureau arts, maar het komt ook heel vaak voor dat je door Bureau Jeugdzorg naar ons verwezen word. Dan kom je terecht bij een van onze locaties in Haarlem, Amstelveen of Hoofddorp.’

Wat kan je verwachten als je je aanmeld bij Jeugdriagg?
‘Ik moet als eerste zeggen dat het voor veel jongeren een grote stap is om naar ons toe te stappen. Het is voor veel jongeren lastig om over hun problemen te praten. Daarom zijn gaan we altijd heel rustig en met respect voor de jongeren om in het begin. Vaak krijgen ze eerst een intake gesprek waarin we het probleem vaststellen en vervolgens een behandeling uitdenken.’

Wat zijn de voornaamste problemen waarmee jongeren bij jullie aankloppen?
‘Heel veel jongeren lopen bij ons omdat ze een ernstige vorm van ADHD/ADD of autisme hebben. Maar andere veel voorkomende problemen zijn ook: angstaanvallen, ernstige onzekerheid, beginnende borderline, depressies, verslavingen, schoolverzuim, eetproblemen, slapeloosheid, pesten en zo kan ik natuurlijk nog wel een uur doorgaan. We zijn dus gespecialiseerd in een breed aantal klachten en kunnen jongeren dan ook bijna altijd efficiënt helpen. Dit zijn allemaal dingen die jongeren die snel volwassen moeten worden mee kunnen maken, dus daar hebben we er dan ook veel van lopen.

U noemt veel klachten, maar hoe kunnen deze jongeren aanvoelen dat er iets mis is?
Deze klachten uiten zich vaak in een tal van symptomen. Veel voorkomend is dat jongeren een enorm schuldgevoel opbouwen, richting hun ouders en omgeving. Daardoor raken jongeren in ontkenning en willen ze al de nare dingen die ze meemaken snel vergeten. Vaak sluiten ze zich dan af van de buitenwereld of gaan ze juist tegenovergesteld heel veel dingen met andere mensen doen. Waardoor ze geen tijd hebben over hun problemen na te denken. Dan heb je nog het laatste stadium, waarin problemen zich in acties kunnen gaan uiten. Door alle stress krijgen sommige jongeren lichamelijke klachten als hoofdpijn, buikpijn en veel nachtmerries. Daarbij komt dat jongeren boos en agressief worden om vervolgens vaak wel snel te gaan huilen. Het zorgelijke gevolg van al deze klachten is dat jongeren vaak meer gaan drinken, roken en blowen.

Wat word er vervolgens met die klachten gedaan?
Wij staan altijd klaar om deze jongeren te helpen. We hebben een enorm aantal experts en specialisten in dienst die soms heel intensief met jongeren werken om hun leven weer op de rails te krijgen, maar andere keren alleen maar wekelijks mailcontact hebben. We betrekken ons precies zoveel als de jongeren zelf aangeven dat ze nodig hebben. Natuurlijk geld dit niet alleen voor ons, in alle regio’s in Nederland zijn soortgelijke instanties die staan te springen om jongeren vooruit te helpen.

Voor meer informatie: Kijk op de onderstaande site of zoek naar een soortgelijke instantie bij jou in de buurt (vraag je huisarts): http://www.jeugdriagg.nl/

Wie kunnen er helpen?

Jongeren die snel volwassen worden komen vaak in een wirwar van instanties terecht. Deze willen de jongeren natuurlijk allemaal helpen, maar soms kan het wat verwarrend en bureaucratisch worden voor de jongeren. Daarom heb ik een shortlist samengesteld waarop je snel kan zien wie wat doet.

Bureau Jeugdzorg: Is er verantwoordelijk voor dat jongeren die in de problemen zitten begeleid worden. Maar helpt ook bij de begeleiding van ouders/verzorgers. En heeft een regionaal kantoor bij jou in de buurt (zoek maar op http://www.bureaujeugdzorg.info/Debuurt/ ). Er word zwaar bezuinigd op Bureau Jeugdzorg, maar welke gevolgen dit heeft komen we later op terug.

Kinderbescherming: Als je ouders zijn gaan scheiden of er is een ouder overleden, is het heel waarschijnlijk dat je 2 mensen van de Kinderbescherming over de vloer hebt gehad. Zei komen kan kijken of alles goed gaat het kind niet benadeeld word in de situatie. Voor meer informatie: https://www.kinderbescherming.nl/wat_doet_de_raad/index.aspx

Halt: Als je als jongeren licht crimineel gedrag vertoont kom je vaak bij Halt terecht. Deze geven vaak een kleine staf als taakstaf, zodat jongeren nog niet gelijk met justitie in aanraking komen. Dit moet jongeren afschikken om af te glijden in zwaardere criminaliteit. Halt kan ook de Kinderbescherming inschakelen. Meer informatie: http://www.halt.nl/

Kindertelefoon: Als je als jongeren (max 18) iemand nodig hebt om mee te praten kan je altijd de Kindertelefoon bellen. Over elk onderwerp kan je daar terecht en ze doen altijd hun best om te helpen. Meer info: http://www.kindertelefoon.nl/13-18/index.php

Grip op je Dip: Als je door een ernstige situatie langzaam in een depressie bent geraakt. Waardoor je je negatieve gedachten krijgt, nergens meer zin in hebt of je ronduit kut voelt. Dan kan je contact opnemen met Grip op je Dip. Hier staan deskundige en ervaringsdeskundige klaar om je anoniem en gratis te helpen, met als doelgroep 16 tot 25 jaar. Meer info: http://www.gripopjedip.nl/nl/Home/

Villa Pinedo: Is een plek waar kinderen van gescheiden ouders samenkomen om met elkaar te praten over wat hun is overkomen. Het doel van Villa Pinedo is ouders erop te attenderen dat ‘hun’ scheiding ook veel effect heeft op hun kinderen. Website Villa Pinedo: http://www.villapinedo.nl/

Hou deze lijst in de gaten, want hij zal de komende weken constant bijgewerkt worden!